तेहरान । इरानको राजधानी तेहरानसहित अन्य सहरहरूमा विशाल संख्यामा प्रदर्शनकारीहरू सडकमा उत्रिएका छन् । भिडियोहरूका अनुसार यो पछिल्ला वर्षहरूमा धर्मगुरु नेतृत्वको सत्ताविरुद्ध भएको सबैभन्दा ठूलो शक्ति प्रदर्शन मानिएको छ ।

बिहीबार साँझ तेहरान र देशको दोस्रो ठूलो सहर मशहदमा भएको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनलाई सुरक्षा निकायले तितरबितर नगरेको देखिन्छ । बीबीसी पर्सियनले प्रमाणित गरेका फुटेजहरूमा यो स्पष्ट देखिएको छ । पछि, एक अनुगमन समूहले देशव्यापी रूपमा इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएको जानकारी दिएको छ ।

फुटेजहरूमा प्रदर्शनकारीहरूले इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको सत्ता अन्त्यको माग गर्दै नाराबाजी गरेको सुनिन्छ । साथै, उनीहरूले निर्वासित अवस्थामा रहेका पूर्व शाहका छोरा रेजा पहलवीलाई फर्काएर सत्तामा राख्नुपर्ने माग गरेका छन् । रेजा पहलवीले आफ्ना समर्थकहरूलाई सडकमा उत्रन आह्वान गरेका थिए ।

इरानी मुद्रा धराशायी भएकोप्रति आक्रोशका कारण सुरु भएको यो आन्दोलन लगातार १२औँ दिनमा पुगेको छ । मानवअधिकार समूहहरूका अनुसार यो आन्दोलन इरानका ३१ वटै प्रान्तका १०० भन्दा बढी सहर र गाउँमा फैलिएको छ । अमेरिकास्थित मानव अधिकार कार्यकर्ता समाचार एजेन्सीका अनुसार कम्तीमा ३४ जना प्रदर्शनकारी—जसमध्ये पाँच जना बालबालिका—र आठ जना सुरक्षा कर्मीको मृत्यु भएको छ । साथै, २ हजार २७० भन्दा बढी प्रदर्शनकारी पक्राउ परेका छन् ।

नर्वेमा आधारित ‘इरान ह्युमन राइट्स’ संस्थाले भने सुरक्षा बलको कारबाहीबाट कम्तीमा ४५ जना प्रदर्शनकारी—आठ जना बालबालिकासहित—मारिएको जनाएको छ । बीबीसी पर्सियनले २२ जनाको मृत्यु र पहिचान पुष्टि गरेको छ । यता, इरानी अधिकारीहरूले छ जना सुरक्षा कर्मीको मृत्यु भएको बताएका छन् ।

बिहीबार साँझ सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरिएका र बीबीसी पर्सियनले प्रमाणित गरेका भिडियोहरूमा उत्तर–पूर्वी सहर मशहदको एक प्रमुख सडकमा ठूलो भीड अघि बढिरहेको देखिन्छ । त्यहाँ “शाह दीर्घायु होऊन्” र “यो अन्तिम लडाइँ हो, पहलवी फर्किनेछन्” भन्ने नाराहरू सुनिन्छ । एक दृश्यमा केही पुरुषहरू पुलमाथि चढेर त्यहाँ जडान गरिएको जस्तो देखिने निगरानी क्यामेरा हटाइरहेका छन् ।

अनलाइनमा पोस्ट गरिएको अर्को भिडियोमा पूर्वी तेहरानको एक मुख्य सडकमा ठूलो संख्यामा प्रदर्शनकारी हिँडिरहेको देखिन्छ । राजधानीको उत्तर भागबाट बीबीसी पर्सियनलाई पठाइएको फुटेजमा पनि “यो अन्तिम लडाइँ हो, पहलवी फर्किनेछन्” भन्ने नाराबाजी सुनिन्छ । उत्तरकै अर्को स्थानमा सुरक्षा बलसँग झडपपछि प्रदर्शनकारीहरूले “लाज लाग्दैन ?” र “नडराऊ, हामी सबै सँगै छौँ” भन्दै नाराबाजी गरेको देखिन्छ ।

अन्य भिडियोहरूमा मध्य सहर इस्फहानमा “तानाशाहको मृत्यु होस्” (खामेनीप्रति लक्षित) भन्ने नारा, उत्तरी सहर बाबोलमा “शाह दीर्घायु होऊन्”, र उत्तर–पश्चिमी सहर तब्रिजमा “नडराऊ, हामी सबै सँगै छौँ” भन्ने नारा सुनिन्छ । पश्चिमी सहर देजफुलबाट बीबीसी पर्सियनलाई पठाइएको फुटेजमा ठूलो संख्यामा प्रदर्शनकारी देखिनुका साथै केन्द्रीय चोकबाट सुरक्षा बलले गोली चलाइरहेको जस्तो दृश्य देखिन्छ ।

यी साँझका प्रदर्शनहरू सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिमा अपदस्थ भएका शाहका छोरा र हाल वासिङ्टन डीसीमा बसोबास गरिरहेका रेजा पहलवीले इरानीहरूलाई “एकताबद्ध भएर सडकमा उत्रन र आफ्ना मागहरू बुलन्द गर्न” आह्वान गरेको केही समयपछि भएका हुन् । एक्स (पूर्व ट्विटर) मा गरिएको पोस्टमा पहलवीले “आज राति लाखौँ इरानीहरूले आफ्नो स्वतन्त्रताको माग गरे” भन्दै प्रदर्शनकारीहरूलाई आफ्ना “साहसी देशवासी” भनेका छन् । उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई “सत्तालाई जवाफदेही बनाएकोमा” धन्यवाद दिँदै युरोपेली नेताहरूलाई पनि त्यस्तै कदम चाल्न आग्रह गरेका छन् ।

पहलवीले शुक्रबार साँझ स्थानीय समयअनुसार राति ८ बजेदेखि प्रदर्शनलाई निरन्तरता दिन पनि आह्वान गरेका छन् । इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले भने बिहीबारको आन्दोलनको स्तरलाई कम आँकेका छन् । केही अवस्थामा त उनीहरूले प्रदर्शन नै नभएको दाबी गर्दै सुनसान सडकका भिडियोहरू सार्वजनिक गरेका छन् । बीबीसीबाट अनुवादित

23Shares